گریدهای ورق استیل ضد زنگ؛ تفاوت استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ در چیست؟
فولاد ضد زنگ یا همان استنلس استیل (Stainless Steel)، آلیاژی ارزشمند با مقاومت استثنایی در برابر اکسیداسیون و خوردگی است. راز پایداری استیل وجود حداقل ۱۰.۵ درصد عنصر کروم در ترکیب آن است که با تشکیل یک لایه نامرئی از اکسید کروم روی سطح فلز، مانع از نفوذ اکسیژن به لایههای درونی میشود. دو گرید بسیار پرکاربرد ورق استیل در صنایع دارویی، غذایی و پتروشیمی، گریدهای خانواده آستنیتی ۳۰۴ و ۳۱۶ هستند. در این مقاله به مقایسه تفاوتهای کلیدی آنها میپردازیم.
۱. تفاوت آلیاژها و ترکیب شیمیایی (حضور مولیبدن)
تفاوت متالورژیکی بنیادین این دو گرید در وجود عنصر خاصی به نام مولیبدن (Molybdenum) است:
- استیل ۳۰۴: حاوی حدود ۱۸ درصد کروم و ۸ درصد نیکل است. این آلیاژ استاندارد پایه مقاومت به خوردگی در محیطهای عمومی است.
- استیل ۳۱۶: علاوه بر ۱۶ درصد کروم و ۱۰ درصد نیکل، حاوی حدود ۲ الی ۳ درصد مولیبدن است. اضافه شدن مولیبدن مقاومت این آلیاژ را در برابر خوردگیهای موضعی (حفرهای یا Pitting) در حضور یونهای کلر به شدت افزایش میدهد.
۲. مقاومت در برابر آب شور و کلر
- ورق استیل ۳۰۴ برای آبهای شیرین و شستشوهای روتین فوقالعاده است؛ اما اگر در معرض آب دریا، آبهای شور ساحلی، یا مواد شوینده حاوی غلظت بالای کلر قرار گیرد، دچار پدیده حفرهزایی و شکست تنشی ناشی از خوردگی (SCC) میشود.
- ورق استیل ۳۱۶ به دلیل داشتن مولیبدن مقاومت خیرهکنندهای در برابر آب شور دریا و محیطهای اسیدی داشته و به آن استیل ضد اسید یا استیل دریایی (Marine Grade) نیز میگویند.
۳. خواص مکانیکی و تحمل حرارتی
هر دو گرید به خانواده فولادهای آستنیتی (سری ۳۰۰) تعلق دارند، یعنی دارای ساختار کریستالی غیرمغناطیسی (بگیر) هستند و جذب آهنربا نمیشوند. هر دو گرید قابلیت جوشکاری بسیار عالی دارند. با این حال، استیل ۳۱۶ در دماهای بالا رفتار پایدارتری نشان میدهد و مقاومت خزشی (Creep) بهتری در خطوط فرآیندی بخار داغ دارد.
۴. تفاوت در حوزههای کاربردی
- کاربردهای استیل ۳۰۴: تجهیزات آشپزخانههای صنعتی، ظروف غذاخوری، سینک ظرفشویی، لولهکشی صنایع لبنی، دکوراسیون و نماهای معماری مدرن، مخازن ذخیره آب تصفیه شده.
- کاربردهای استیل ۳۱۶: مبدلهای حرارتی صنایع نفت و گاز، تجهیزات دریایی و کشتیسازی، دستگاههای تولید دارو که به اسیدشوییهای سخت نیاز دارند، ایمپلنتهای پزشکی ارتوپدی، صنایع شیمیایی سنگین.
شرکت کیان بازرگان هیرسا آماده تامین و واردات انواع ورقهای استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ (به صورت مات، براق، خشدار و روکشدار) به صورت کویل و شیت از کارخانجات تراز اول جهان با ارائه گواهی آنالیز اورجینال متالورژی میباشد.